De LEZ, een troef voor onze gezondheid
De LEZ is uitgegroeid tot een bondgenoot voor de gezondheid van de Brusselaars door bij te dragen aan de verbetering van de luchtkwaliteit. In tal van studies heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) gewezen op de gevaren van blootstelling aan een slechte luchtkwaliteit. De meest waargenomen gevolgen zijn:
- ademhalingsstoornissen en -ziekten (zoals astma);
- irritatie van de ogen en neusholtes;
- hoesten en bronchitis;
- hart- en vaatziekten.
Het risico op een beroerte, hartziekte en longkanker neemt ook sterk toe, vooral bij ouderen, jonge kinderen en mensen met gezondheidsproblemen. In het Brussels Gewest heeft de blootstelling aan fijnstof (PM 2,5), stikstofdioxide (NO2) en ozon (O3) in de lucht in 2024 naar schatting respectievelijk 298, 144 en 175 vroegtijdige sterfgevallen veroorzaakt (bron: jaarverslag van IRCELINE) .
Door het verkeer van de meest vervuilende voertuigen te beperken via de invoering van de LEZ, neemt het Brussels Gewest maatregelen om de gezondheid van zijn burgers te beschermen. De voordelen van de LEZ zijn meetbaar en essentieel:
- Minder vroegtijdige sterfgevallen als gevolg van luchtvervuiling
- Minder aandoeningen aan de luchtwegen (astma, chronische bronchitis) en hart- en vaatziekten
- Besparingen op de kosten voor gezondheidszorg.
Welke invloed heeft de LEZ op de luchtkwaliteit?
Sinds de invoering op 1 januari 2018 en tot eind 2024 heeft de LEZ bijgedragen aan:
de uitstoot van stikstofoxiden (NOx) door het wegvervoer met 55 % verminderen, de uitstoot van PM2,5 met 33 % en die van zwarte koolstof met 62 % (ramingen bij constant aantal kilometers);
het aantal van de meest vervuilende voertuigen in het Gewest te verlagen;
in het Gewest de NO2 (Stikstofdioxide)-concentratie in de lucht onder de jaarlijkse wettelijke grenswaarde (40 μg/m³) te houden.
Sinds 2018 worden de meest vervuilende voertuigen er geleidelijk verboden. Volgens de agenda zullen dieselauto's vanaf 2030 en benzineauto's vanaf 2035 uit het verkeer worden genomen. Voor andere voertuigcategorieën (bestelwagens, minibussen, bussen, autocars, vrachtwagens, gemotoriseerde tweewielers) geldt een specifieke agenda, afhankelijk van hun categorie.
Welke voordelen worden er na 2026 verwacht?
Sinds 1 januari 2026 gaat de LEZ een nieuwe fase in om de gezondheid van de Brusselaars te verbeteren. Deze fase richt zich voornamelijk op Euro 5-dieselauto's en -bestelwagens. Hoewel ze nieuwer zijn dan de vorige modellen, blijven Euro 5-dieselvoertuigen een belangrijke bron van luchtvervuiling in Brussel:
- Volgens bronnen uit 2021 zijn ze verantwoordelijk voor ongeveer 40 % van de NOx-uitstoot van auto's en bijna 50 % van die van bestelwagens.
- Gevolgen voor de gezondheid: NOx is een ernstige irriterende stof voor de luchtwegen. Het verergert astma en bronchitis en treft vooral kinderen, ouderen en kwetsbare personen.